Reklama
  • Poniedziałek, 13 lutego (13:00)

    Czy wycinać trzeci migdałek?

U małych dzieci trzeci migdał jest istotną częścią układu odpornościowego. Wypełniony komórkami niszczącymi drobnoustroje, chroni przed wirusami i bakteriami. Czasem jednak ten naturalny „strażnik” nadmiernie się rozrasta i – zamiast wyłapywać wnikające do organizmu zarazki – sam staje się ich groźnym siedliskiem.

Gdy urośnie za duży

Reklama

Trzeci migdał, zwany też migdałkiem gardłowym, to skupisko tkanki limfatycznej. Umiejscowiony w górnej części gardła stanowi wraz z migdałkami podniebiennymi pier- wszą barierę ochronną organizmu. U maluchów jest niezbędny, dlatego unika się usuwania go do 2.–3. roku życia. U dzieci starszych (ok. 10. r. życia) – wraz z dojrzewaniem układu odpornościowego – powoli przestaje pełnić swą rolę, a w okresie dojrzewania zanika.

Tylko u niektórych dorosłych pozostaje jako tzw. przetrwały migdał gardłowy. Duży trzeci migdałek świadczyć może o dobrym zdrowiu dziecka. Powiększa się, by lepiej walczyć z zarazkami. Jednak jego patologiczny przerost, co ma miejsce zazwyczaj pomiędzy 3. a 6. r. życia, sprawia, że u dziecka fizycznie zablokowana zostaje prawidłowa droga oddychania przez nos. A to bywa przyczyną licznych dolegliwości. Dziecko z nieprawidłowym trzecim migdałkiem ma bowiem stale uchylone usta.

Sprzyja to przewlekłym infekcjom nosa i zatok przynosowych z towarzyszącą im śluzowo-ropną wydzieliną. Wywołuje nawracające zapalenia ucha skutkujące niedosłuchem, który może się utrwalać. Utrudnia w nocy sen, gdyż dziecko chrapie, często z momentami obturacyjnego bezdechu. Stąd ciągłe niewyspanie, bóle głowy, bladość i apatyczność. Zignorowany przerost trzeciego migdałka może doprowadzić do fizycznych zmian w budowie twarzy dziecka, do tzw. ptasiego wyglądu.

Część twarzowa czaszki ulega wydłużeniu: staje się wąska, spłaszczona, a podniebienie twarde wysoko wysklepione. Skutek? Zaburzenia wzrostu uzębienia i wady zgryzu. Przewlekła niedrożność dróg oddechowych ma również wpływ na spowolnienie rozwoju intelektualnego dziecka. Dlatego tak istotna jest wczesna diagnoza u specjalisty laryngologa, który dobierze najskuteczniejszą metodę leczenia.

Diagnoza

Trzeci migdałek nie jest widoczny przy normalnym oglądaniu gardła. Aby ocenić jego wielkość, konieczne jest użycie specjalistycznych urządzeń. Nowoczesne kliniki wyposażone są w sprzęt, który pozwala zminimalizowć inwazyjność badania dziecka. Najmniej stresująca jest trójwymiarowa komputerowa tomografia 3D. To prześwietlenie RTG, które trwa 2–3 sekundy, praktycznie pozbawione jest szkodliwego promieniowania. Tomografia 3D pozwala na dokładniejszą diagnostykę niż tomografia tradycyjna.

Mierzy wielkość migdałka, ocenia jego umiejscowienie i ucisk na otaczające tkanki, np. na trąbki słuchowe, i blokowanie nosa od tyłu. Tomografia dostarcza też dokumentacji w postaci zdjęć, które pozwalają porównać efekty po leczeniu. Precyzyjne określenie przerostu trzeciego migdałka umożliwia także endoskopia. Przez nos wprowadza się fiberoskop – cieniutki, delikatny i miękki przewód zakończony maleńką kamerą o średnicy paru milimetrów. Badanie jest bezbolesne, gdyż śluzówkę znieczula się sprayem, a sam zabieg trwa 1–2 sekundy.

W trakcie badania dziecko siedzi na krzesełku. Dzięki fiberoskopii można w dużym powiększeniu na monitorze komputera obejrzeć lokalizację i wielkość migdałka oraz ocenić toczący się w nim stan zapalny. W trakcie badania endoskopowego wykonuje się dokumentację zdjęciową i filmową, która pomaga podjąć decyzję o rodzaju leczenia.

Faramakoterapia

Trzeci migdałek może sam się zmniejszyć. W przypadkach niewielkiego przerostu i niewielkich objawów interwencja medyczna nie musi być potrzebna. Korzystnie działa leczenie klimatyczne, zwłaszcza pobyt nad zimnym morzem, np. Bałtykiem czy Północnym.

Jeśli jednak migdałek wywołuje uporczywe dolegliwości, wymaga leczenia zachowawczego lub chirurgicznego. Przed decyzją o wykonaniu zabiegu zwykle podaje się dziecku leki. Mogą to być środki przeciwobrzękowe, przeciwzapalne, udrażniające nos, a także spraye oczyszczające do nosa.

Niektórym dzieciom pomaga immunostymulacja, czyli pobudzanie układu odpornościowego, w postaci doustnych szczepionek w tabletkach i syropach. Zawierają one antygeny najbardziej powszechnych bakterii atakujących górne drogi oddechowe.

Kolejnym rodzajem terapii zachowawczej jest podawanie glikokortykosteroidów donosowych. Leki stosuje się przez około 3 miesiące, przy steroidoterapii – 6–8 tygodni. Gdy leczenie jest nieskuteczne, nie przynosi rezultatów i stan zdrowia dziecka nie ulega poprawie, konieczny jest zabieg operacyjny.

Leczenie zabiegowe

Operacja to ostateczność. Wskazaniem do adenotomii – chirurgicznego usunięcia trzeciego migdałka, jest przerost jego tkanki, powodujący u dzieci poważne dolegliwości. Zabieg trwa 30 minut, wykonuje się go w znieczuleniu ogólnym (narkozie).

Operacja zawsze kontrolowana jest za pomocą endoskopowego obrazu, który umożliwia precyzyjne wycięcie migdałka. Warto sprawdzić, jakimi technikami chirurgicznymi posługuje się klinika, w której dziecko będzie operowane.

Do najnowocześniejszych należą techniki nieinwazyjne, m.in. laserowa i nóż harmoniczny. Diodowy laser kontaktowy działa tylko w miejscu przyłożenia (stąd nazwa: „kontaktowy”), natychmiast zamyka przecięte naczynia krwionośne i oszczędza tkanki leżące w sąsiedztwie migdałków. Nóż harmoniczny rozdziela tkanki za pomocą ultradźwięków. Zabieg przeprowadzony nożem harmonicznym trwa krócej.

Już 2 godziny po nim mały pacjent może opuścić klinikę. Dzieci zwykle nie wymagają ani antybiotyków, ani leków przeciwbólowych.

Uwaga! Operacja usunięcia trzeciego migdałka po 3. r. ż. nie osłabia odporności, gdyż ważniejszą barierę ochronną pełnią u dzieci migdałki podniebienne (boczne).

Może odrosnąć?

Jeśli po wycięciu trzeciego migdałka w gardle pozostała niewielka ilość tkanki limfatycz nej, istnieje ryzyko, że znów ulegnie ona powiększeniu. Zdarza się to jednak rzadko (do 5-6 proc. przypadków) – z reguły jako skutek in fekcji górnych dróg oddechowych, pobudzenia układu odpornościowego z innych przyczyn lub ref luksu żołądkowo-przełykowego, który zdarza się u małych dzieci.

Jak rozpoznać jego przerost?

Pojawienie się trzech z poniższych objawów wskazuje na przerost trzeciego migdałka i wymaga specjalistycznej konsultacji laryngologicznej: oddychanie przez usta; stale otwarta buzia; zmiana brzmienia głosu; chrapanie w nocy z okresami bezdechu; częste infekcje oddechowe; przedłużające się katary; nawracające zapalenia uszu; nasilający się niedosłuch; częste bóle głowy; wady zgryzu; w zaawansowanych przypadkach może nastąpić zmiana wyglądu twarzy: żuchwa wolniej się rozwija, co nadaje buzi tzw. ptasi wygląd.

Poza tym: Dziecko staje się zmęczone, apatyczne, senne, traci apetyt. Ma kłopoty z koncentracją i trudności z nauką w szkole.

Zabieg usunięcia przerośniętego trzeciego migdałka sprzyja powrotowi do zdrowia. Dziecko przestaje chorować, udrażnia się nos i poprawia słuch.

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Ból gardła i towarzyszące mu objawy: drapanie i pieczenie, suchość, trudności w połykaniu, chrypka, ból podczas mówienia, obrzęk i zapalenie błon śluzowych kojarzą się głównie z anginą i... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.