Reklama
  • Wtorek, 22 listopada 2016 (13:05)

    POChP i astma: choroby oskrzeli

Te schorzenia zaczynają być w naszym kraju poważnym problemem. Na astmę choruje co 10. osoba dorosła, a na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc – co 20. I często... w ogóle o tym nie wie!

Zdrowe i w pełni sprawne oskrzela to więcej powietrza w płucach i tlenu dla całego organizmu. Aby tak się działo, wystarczy, że te rozgałęzione rurki będą odpowiednio szerokie i czyste. Potrzebują do tego m.in. ograniczonego do minimum kontaktu z toksynami i zanieczyszczeniami. A to nie zawsze jest łatwe...

Reklama

Oskrzela mogą być narażone na działanie szkodliwych czynników, np. w związku z wykonywaną przez nas pracą zawodową i częstym przebywaniem w zapylonych pomieszczeniach. Czasem szkodzimy im na „własną rękę”, np. paląc nałogowo papierosy... Ważne jest, byśmy jak najszybciej zorientowali się, że są chore i odpowiednio o nie zadbali.

Zaczyna się od kaszlu

Przewlekły kaszel jest pierwszym objawem zarówno astmy, jak i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Przy astmie pojawia się głównie w nocy oraz nad ranem. Dodatkowo w ciągu dnia bywa wyzwalany przez różne czynniki zewnętrzne, np. kontakt ze zwierzęciem (jeśli podłożem astmy jest alergia na sierść zwierząt). Jest suchy i połączony z odkrztuszaniem niewielkiej ilości białawej, gęstej wydzieliny.

Przy POChP może silnie dokuczać w ciągu całego dnia. Z czasem powoduje odkrztuszanie dużej ilości plwociny.

Duszności to zwykle drugi w kolejności objaw. Na początku występują po wysiłku (chwilę po jego zakończeniu). Potem pojawiają się niezależnie od aktywności fizycznej, a nawet podczas spokojnego odpoczynku.

Przy astmie duszności nie zmniejszają się wskutek kaszlu, a często wręcz nasilają pod jego wpływem. Przy POChP kaszel przynosi ulgę w dusznościach.

Świszczący, długi wydech jest typowy dla astmy. To skutek przeciskania się wydychanego powietrza przez zwężone oskrzela.

Nie lekceważ choćby zwykłej infekcji!

Nawet niegroźne przeziębienie może spowodować zaostrzenie astmy I POChP. A co dopiero grypa! Zapobiegaj infekcjom i w „sezonie” unikaj przebywania w miejscach publicznych (np. dużych sklepach).

Zadbaj też o wzmacniającą dietę z większą ilością witamin i składników przeciwbakteryjnych. Gdy zachorujesz, nie chodź z infekcją np. do pracy, tylko wylecz się zgodnie z poradą lekarza.

Najskuteczniejsze terapie i łatwe domowe kuracje

Obie choroby leczy się farmakologicznie, za pomocą środków przeciwzapalnych (tzw. wziewnych glikokortykosteroidów) oraz rozkurczających oskrzela (tzw. beta-2-mimetyków, leków przeciwcholinergicznych).

Dodatkowo przy astmie:

-bunikaj tego, co może sprzyjać dolegliwościom – np. zwierząt domowych, kurzu (gromadzącego się np. w grubych zasłonach i tapicerowanych meblach),

- pokarmów uznawanych za alergizujące (np. orzechów, krewetek),

- intensywnych zapachów (np. proszków do prania),

- oparów, pyłów (jak choćby unoszące się drobinki mąki podczas robienia ciasta),

- środków z kwasem acetylosalicylowym oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych;

- regularnie wysilaj się fizycznie, absolutnie nie rezygnuj ze sportowej rekreacji – polecane dla ciebie aktywności to tzw. aeroby, czyli np. spacery i jazda na rowerze;

- specjaliści mają coraz więcej dowodów na to, że hamują objawy, ale też postęp choroby;

- zacznij uprawiać jogę – wykazano w badaniach, że pomaga lepiej znosić dolegliwości spowodowane chorobą (choć nie do końca wiadomo, jaki jest tego mechanizm);

- unikaj forsowania się, zarówno fizycznego jak i psychicznego, zwłaszcza w dni, gdy powietrze jest suche i zimne, również po przejściu burzy.

Przy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc:

- jak najszybciej zaprzestań wdychania dymu papierosowego, czy to pozbywając się własnego nałogu, czy wymagając od innych, by nie palili w twojej obecności;

- zawsze rano stosuj tzw. toaletę drzewa oskrzelowego (w porozumieniu ze swoim lekarzem), która pozwoli ci oczyścić oskrzela z zalegającej wydzieliny;

- pierwszy sposób: wypij ciepły napój, połóż się na 15–20 min na plecach z klatką piersiową i głową ułożonymi poniżej poziomu nóg, a następnie usiądź, pochyl głowę do przodu (tzw. pozycja woźnicy) i sprowokuj kaszel poprzez wymawianie litery r lub h; drugi sposób: poproś kogoś o oklepywanie pleców dłonią złożoną w tzw. łódeczkę przez kilka minut, powtórz 3 razy, a następnie pobudź się do kaszlu j.w.

Jaka pomoc należy ci się z NFZ

Jeśli palisz papierosy, możesz bezpłatnie i bez skierowania skorzystać z programu profilaktyki chorób odtytoniowych. Warunki, które muszą być przez ciebie spełnione: jesteś palaczem tytoniu, masz powyżej 18 lat, w ciągu ostatnich 3 lat nie robiłaś spirometrii w ramach programu, nie masz stwierdzonej POChP, przewlekłego zapalenia oskrzeli ani rozedmy płuc.

W ramach programu przysługuje ci bezpłatnie: spirometria, a także pomiar masy ciała, wzrostu i ciśnienia tętniczego krwi, porada antynikotynowa, terapia odwykowa, skierowanie na dalsze badania (w razie wykrycia nieprawidłowości). Więcej informacji na ten temat znajdziesz na: www. nfz.gov.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne.

Jeśli chorujesz już na astmę lub POChP i z powodu zaostrzenia choroby przebywasz w szpitalu, masz prawo do domowej tlenoterapii po wyjściu. Warunki, które muszą być przez ciebie spełnione: występuje u ciebie niewydolność oddychania, masz niekorzystne wyniki badań (m.in. gazometrii krwi i spirometrii).

W ramach domowej tlenoterapii przysługuje ci bezpłatnie: koncentrator tlenu wraz z przewodami, badanie lekarskie i wizyta pielęgniarki przynajmniej raz na kwartał, gazometria krwi oraz inne konieczne badania (m.in. laboratoryjne, radiologiczne), całodobowa konsultacja telefoniczna, serwis urządzenia co 6 m-cy. Więcej informacji znajdziesz na: www.tel-med.pl, zakładka: Leczenie w ramach NFZ.

Czym grozi zaniedbanie chorych oskrzeli?

Narażasz się na coraz silniejsze dolegliwości, które coraz bardziej utrudniają codzienne funkcjonowanie (tzw. zaostrzenie choroby). Nieleczona astma to także większe ryzyko:

- półpaśca – zwłaszcza u osób po 50. r.ż. (bo astma tłumi tzw. odporność nabytą, jaką zyskujemy, przechorowując w dzieciństwie ospę);

- depresji i stanów lękowych – to skutki obniżonego komfortu życia na co dzień.

Lekceważone POChP grozi natomiast:

- miażdżycą i chorobą niedokrwienną oraz zawałem serca (zwiększona aktywność niektórych komórek krwi sprzyja zmianom w tętnicach);

- zakrzepicą i zatorowością (np. w obrębie płuc);

- chorobą nowotworową płuc, ale także np. żołądka, pęcherza moczowego, macicy (POChP zakłóca pozbywanie się przez organizm zużytych lub nieprawidłowych komórek).

Spirometria: badanie, któremu nie umknie choroba

Jeśli masz niepokojące objawy, powinnaś ją zrobić (bezpłatnie ze skierowaniem od specjalisty pulmonologa). To jedno z najważniejszych badań, dzięki którym można sprawdzić, jak pracują oskrzela i jaka jest objętość wdychanego oraz wydychanego powietrza.

Polega na wdmuchiwaniu powietrza do specjalnego aparatu (tzw. spirometru). Bardzo ważne jest, by robić to w odpowiedniej pozycji i we właściwy sposób. Pamiętaj, by siedzieć prosto i nie garbić się, a także dokładnie objąć ustami ustnik aparatu, spokojnie przy tym oddychając.

Na dany przez pielęgniarkę znak trzeba nabrać jak najgłębiej powietrza, a następnie zrobić jak najmocniejszy, jak najszybszy i równocześnie jak najdłuższy wydech (dopóki pielęgniarka nie pokaże, by skończyć). Całą tę procedurę powtarza się 3 razy, a wyniki powinny być podobne.

Pamiętaj o odpowiednim przygotowaniu do badania: wcześniej przez minimum 4 godziny (a najlepiej przez dobę) nie pal tytoniu ani nie pij alkoholu; przez min. 2 godziny poprzedzające spirometrię nie jedz posiłku; załóż luźne, niekrępujące ruchów klatki piersiowej i brzucha ubranie; pół godziny przez badaniem powstrzymaj się od wysiłku fizycznego; jeśli masz mieć spirometrię z podaniem leku rozkurczającego oskrzela, a stosujesz już jakieś leki przeciwastmatyczne o działaniu rozkurczającym, odstaw je dobę wcześniej (w porozumieniu ze swoim lekarzem).

Nie powinnaś się badać, jeśli: w ostatnim czasie chorowałaś na odwarstwienie siatkówki w oku; jesteś świeżo po operacji okulistycznej lub zabiegu w obrębie klatki piersiowej albo jamy brzusznej; masz rozpoznanego tętniaka aorty lub tętnic mózgowych.

Dodatkowe badania, które może zalecić ci lekarz to: testy alergiczne (np. punktowe testy skórne, próby prowokacyjne z aspiryną), testy krwi (np. na stężenie swoistych IgE w surowicy krwi, morfologia krwi z hematokrytem), RTG klatki piersiowej, gazometria krwi.

Najpierw wykonuje się tzw. podstawową spirometrię, a potem ew. badanie jest ponawiane po podaniu leku rozkurczającego oskrzela i odczekaniu 20 minut. Dzięki temu lekarz może sprawdzić, czy oskrzela reagują na lek (i rozpoznać astmę), czy nie (i stwierdzić POChP).

Naj

Zobacz również

  • Kiedy się nachylę, ścieka mi z zatok wodnista, lekko żółta wydzielina. Ma dziwny zapach. Co to może być? Ilona z Bytomia więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.