Reklama
  • Wtorek, 22 listopada 2016 (13:05)

    POChP i astma: choroby oskrzeli

Te schorzenia zaczynają być w naszym kraju poważnym problemem. Na astmę choruje co 10. osoba dorosła, a na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc – co 20. I często... w ogóle o tym nie wie!

Zdrowe i w pełni sprawne oskrzela to więcej powietrza w płucach i tlenu dla całego organizmu. Aby tak się działo, wystarczy, że te rozgałęzione rurki będą odpowiednio szerokie i czyste. Potrzebują do tego m.in. ograniczonego do minimum kontaktu z toksynami i zanieczyszczeniami. A to nie zawsze jest łatwe...

Reklama

Oskrzela mogą być narażone na działanie szkodliwych czynników, np. w związku z wykonywaną przez nas pracą zawodową i częstym przebywaniem w zapylonych pomieszczeniach. Czasem szkodzimy im na „własną rękę”, np. paląc nałogowo papierosy... Ważne jest, byśmy jak najszybciej zorientowali się, że są chore i odpowiednio o nie zadbali.

Zaczyna się od kaszlu

Przewlekły kaszel jest pierwszym objawem zarówno astmy, jak i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Przy astmie pojawia się głównie w nocy oraz nad ranem. Dodatkowo w ciągu dnia bywa wyzwalany przez różne czynniki zewnętrzne, np. kontakt ze zwierzęciem (jeśli podłożem astmy jest alergia na sierść zwierząt). Jest suchy i połączony z odkrztuszaniem niewielkiej ilości białawej, gęstej wydzieliny.

Przy POChP może silnie dokuczać w ciągu całego dnia. Z czasem powoduje odkrztuszanie dużej ilości plwociny.

Duszności to zwykle drugi w kolejności objaw. Na początku występują po wysiłku (chwilę po jego zakończeniu). Potem pojawiają się niezależnie od aktywności fizycznej, a nawet podczas spokojnego odpoczynku.

Przy astmie duszności nie zmniejszają się wskutek kaszlu, a często wręcz nasilają pod jego wpływem. Przy POChP kaszel przynosi ulgę w dusznościach.

Świszczący, długi wydech jest typowy dla astmy. To skutek przeciskania się wydychanego powietrza przez zwężone oskrzela.

Nie lekceważ choćby zwykłej infekcji!

Nawet niegroźne przeziębienie może spowodować zaostrzenie astmy I POChP. A co dopiero grypa! Zapobiegaj infekcjom i w „sezonie” unikaj przebywania w miejscach publicznych (np. dużych sklepach).

Zadbaj też o wzmacniającą dietę z większą ilością witamin i składników przeciwbakteryjnych. Gdy zachorujesz, nie chodź z infekcją np. do pracy, tylko wylecz się zgodnie z poradą lekarza.

Najskuteczniejsze terapie i łatwe domowe kuracje

Obie choroby leczy się farmakologicznie, za pomocą środków przeciwzapalnych (tzw. wziewnych glikokortykosteroidów) oraz rozkurczających oskrzela (tzw. beta-2-mimetyków, leków przeciwcholinergicznych).

Dodatkowo przy astmie:

-bunikaj tego, co może sprzyjać dolegliwościom – np. zwierząt domowych, kurzu (gromadzącego się np. w grubych zasłonach i tapicerowanych meblach),

- pokarmów uznawanych za alergizujące (np. orzechów, krewetek),

- intensywnych zapachów (np. proszków do prania),

- oparów, pyłów (jak choćby unoszące się drobinki mąki podczas robienia ciasta),

- środków z kwasem acetylosalicylowym oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych;

- regularnie wysilaj się fizycznie, absolutnie nie rezygnuj ze sportowej rekreacji – polecane dla ciebie aktywności to tzw. aeroby, czyli np. spacery i jazda na rowerze;

- specjaliści mają coraz więcej dowodów na to, że hamują objawy, ale też postęp choroby;

- zacznij uprawiać jogę – wykazano w badaniach, że pomaga lepiej znosić dolegliwości spowodowane chorobą (choć nie do końca wiadomo, jaki jest tego mechanizm);

- unikaj forsowania się, zarówno fizycznego jak i psychicznego, zwłaszcza w dni, gdy powietrze jest suche i zimne, również po przejściu burzy.

Przy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc:

- jak najszybciej zaprzestań wdychania dymu papierosowego, czy to pozbywając się własnego nałogu, czy wymagając od innych, by nie palili w twojej obecności;

- zawsze rano stosuj tzw. toaletę drzewa oskrzelowego (w porozumieniu ze swoim lekarzem), która pozwoli ci oczyścić oskrzela z zalegającej wydzieliny;

- pierwszy sposób: wypij ciepły napój, połóż się na 15–20 min na plecach z klatką piersiową i głową ułożonymi poniżej poziomu nóg, a następnie usiądź, pochyl głowę do przodu (tzw. pozycja woźnicy) i sprowokuj kaszel poprzez wymawianie litery r lub h; drugi sposób: poproś kogoś o oklepywanie pleców dłonią złożoną w tzw. łódeczkę przez kilka minut, powtórz 3 razy, a następnie pobudź się do kaszlu j.w.

Jaka pomoc należy ci się z NFZ

Jeśli palisz papierosy, możesz bezpłatnie i bez skierowania skorzystać z programu profilaktyki chorób odtytoniowych. Warunki, które muszą być przez ciebie spełnione: jesteś palaczem tytoniu, masz powyżej 18 lat, w ciągu ostatnich 3 lat nie robiłaś spirometrii w ramach programu, nie masz stwierdzonej POChP, przewlekłego zapalenia oskrzeli ani rozedmy płuc.

W ramach programu przysługuje ci bezpłatnie: spirometria, a także pomiar masy ciała, wzrostu i ciśnienia tętniczego krwi, porada antynikotynowa, terapia odwykowa, skierowanie na dalsze badania (w razie wykrycia nieprawidłowości). Więcej informacji na ten temat znajdziesz na: www. nfz.gov.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne.

Jeśli chorujesz już na astmę lub POChP i z powodu zaostrzenia choroby przebywasz w szpitalu, masz prawo do domowej tlenoterapii po wyjściu. Warunki, które muszą być przez ciebie spełnione: występuje u ciebie niewydolność oddychania, masz niekorzystne wyniki badań (m.in. gazometrii krwi i spirometrii).

W ramach domowej tlenoterapii przysługuje ci bezpłatnie: koncentrator tlenu wraz z przewodami, badanie lekarskie i wizyta pielęgniarki przynajmniej raz na kwartał, gazometria krwi oraz inne konieczne badania (m.in. laboratoryjne, radiologiczne), całodobowa konsultacja telefoniczna, serwis urządzenia co 6 m-cy. Więcej informacji znajdziesz na: www.tel-med.pl, zakładka: Leczenie w ramach NFZ.

Czym grozi zaniedbanie chorych oskrzeli?

Narażasz się na coraz silniejsze dolegliwości, które coraz bardziej utrudniają codzienne funkcjonowanie (tzw. zaostrzenie choroby). Nieleczona astma to także większe ryzyko:

- półpaśca – zwłaszcza u osób po 50. r.ż. (bo astma tłumi tzw. odporność nabytą, jaką zyskujemy, przechorowując w dzieciństwie ospę);

- depresji i stanów lękowych – to skutki obniżonego komfortu życia na co dzień.

Lekceważone POChP grozi natomiast:

- miażdżycą i chorobą niedokrwienną oraz zawałem serca (zwiększona aktywność niektórych komórek krwi sprzyja zmianom w tętnicach);

- zakrzepicą i zatorowością (np. w obrębie płuc);

- chorobą nowotworową płuc, ale także np. żołądka, pęcherza moczowego, macicy (POChP zakłóca pozbywanie się przez organizm zużytych lub nieprawidłowych komórek).

Spirometria: badanie, któremu nie umknie choroba

Jeśli masz niepokojące objawy, powinnaś ją zrobić (bezpłatnie ze skierowaniem od specjalisty pulmonologa). To jedno z najważniejszych badań, dzięki którym można sprawdzić, jak pracują oskrzela i jaka jest objętość wdychanego oraz wydychanego powietrza.

Polega na wdmuchiwaniu powietrza do specjalnego aparatu (tzw. spirometru). Bardzo ważne jest, by robić to w odpowiedniej pozycji i we właściwy sposób. Pamiętaj, by siedzieć prosto i nie garbić się, a także dokładnie objąć ustami ustnik aparatu, spokojnie przy tym oddychając.

Na dany przez pielęgniarkę znak trzeba nabrać jak najgłębiej powietrza, a następnie zrobić jak najmocniejszy, jak najszybszy i równocześnie jak najdłuższy wydech (dopóki pielęgniarka nie pokaże, by skończyć). Całą tę procedurę powtarza się 3 razy, a wyniki powinny być podobne.

Pamiętaj o odpowiednim przygotowaniu do badania: wcześniej przez minimum 4 godziny (a najlepiej przez dobę) nie pal tytoniu ani nie pij alkoholu; przez min. 2 godziny poprzedzające spirometrię nie jedz posiłku; załóż luźne, niekrępujące ruchów klatki piersiowej i brzucha ubranie; pół godziny przez badaniem powstrzymaj się od wysiłku fizycznego; jeśli masz mieć spirometrię z podaniem leku rozkurczającego oskrzela, a stosujesz już jakieś leki przeciwastmatyczne o działaniu rozkurczającym, odstaw je dobę wcześniej (w porozumieniu ze swoim lekarzem).

Nie powinnaś się badać, jeśli: w ostatnim czasie chorowałaś na odwarstwienie siatkówki w oku; jesteś świeżo po operacji okulistycznej lub zabiegu w obrębie klatki piersiowej albo jamy brzusznej; masz rozpoznanego tętniaka aorty lub tętnic mózgowych.

Dodatkowe badania, które może zalecić ci lekarz to: testy alergiczne (np. punktowe testy skórne, próby prowokacyjne z aspiryną), testy krwi (np. na stężenie swoistych IgE w surowicy krwi, morfologia krwi z hematokrytem), RTG klatki piersiowej, gazometria krwi.

Najpierw wykonuje się tzw. podstawową spirometrię, a potem ew. badanie jest ponawiane po podaniu leku rozkurczającego oskrzela i odczekaniu 20 minut. Dzięki temu lekarz może sprawdzić, czy oskrzela reagują na lek (i rozpoznać astmę), czy nie (i stwierdzić POChP).

Naj

Zobacz również

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.